Polska pokonała Rosję w ONZ. Po 60 latach Moskwa przegrała jednym głosem

Polska została wybrana przez Zgromadzenie Ogólne ONZ do Wspólnej Jednostki Kontrolnej (JIU) z Grupy Wschodnioeuropejskiej. W rywalizacji o jedno miejsce wygrała z Rosją, która od dziesятków lat zajmowała w tym organie stały fotel. Jak przekazało Ministerstwo Spraw Zagranicznych, polska kandydatura uzyskała poparcie 95 państw członkowskich.

Rzecznik MSZ Maciej Wewiór nazwał wynik historycznym zwycięstwem i podkreślił, że od sześciu dekad jedno z dwóch miejsc przypisanych Europie Wschodniej należało do ZSRR lub Rosji. Stały przedstawiciel RP przy ONZ Krzysztof Szczerski, rozmawiając z PAP, określił wynik mianem dużego sukcesu i przyznał, że przewaga wyniosła jeden głos.

Kulisy kampanii

Według Szczerskiego kampania była bardzo wyczerpująca. Na początku, jak wspominał, niewiele dawało nadziei, bo przez 60 lat Rosja w tym głosowaniu nie przegrywała. Dyplomaci koordynowali działania w ramach Unii Europejskiej, a państwa UE wspierały Polskę jako wspólnego kandydata. Zaangażowane były też Stałe Przedstawicielstwa RP w Nowym Jorku i Genewie, ambasady oraz konsulaty na świecie. Głosowanie odbyło się w tajnym trybie, więc nie wiadomo, które państwa poparły Polskę.

Kto będzie w JIU i czym ten organ się zajmuje

Przedstawicielem Polski w jednostce zostanie Jakub Chmielewski. Jego kadencja, jak podaje MSZ, obejmie lata 2028–2032. Wcześniej funkcję inspektora z regionu Europy Środkowo-Wschodniej w latach 1991–2002 pełnił Andrzej Abraszewski.

Jednostka, powołana w 1966 roku, składa się z 11 inspektorów mianowanych na pięcioletnie kadencje. Zajmuje się inspekcjami, ewaluacjami i dochodzeniami, które mają poprawić zarządzanie i koordynację między organizacjami ONZ. Według MSZ jej członkowie mają znaczną niezależność w wyborze obszarów analiz, co może realnie wpływać na działanie całego systemu.

Co dalej

Wybór Polski oznacza, że kraj wraca do tego organu po ponad 20 latach przerwy, a Rosja go opuszcza. W tym samym głosowaniu Zgromadzenie wybrało Botswanę oraz Japonię i Chiny, które wskażą swoich kandydatów do JIU. Chmielewski obejmie stanowisko na lata 2028–2032, a do tego czasu dyplomacja nie podała dalszych szczegółów.